Jæja, ég ætla að prófa að flytja hingað og sjá hvort það sé ekki aðeins skemmtilegra.

Friðarverðlaunahafi Nóbels 2006

Mig langar að vekja athygli á nýkrýndum friðarverðlaunahafa, Muhammad Yunus. Hann er sniðugur karl sem stofnaði bakna sem lánar fátæklingum smávægilegar upphæðir til að koma af stað atvinnustarfsemi.



Í þessari frétt er hægt að lesa um grunnhugmynd Yunus og hér er wikipedíu grein um bankann.

Grameen bankinn er sérstæður að mörgu leyti. Viðskiptavinir hans eru aðallega fátækar konur. Hugmynd Yunus hefur hjálpað millónum og sýnir hvað hjálparstarf í grasrótinni getur verið mikilvægt. Það er löngu vitað að hrikalega stórt hlutfall sjóða stórru hjálparstofnanna hverfur sem kostnaður, er illa nýtt eða jafnvel stolið af spilltum embættismönnum. Þetta gerist ekki þegar upphæðirnar eru lágar og hverri summu er ráðstafað til smáverkefnis.

Hin þöglu og ósýnilegu

Titillinn hér að ofan gæti verið misheppnuð tilraun fábjána hjá sjónvarpsstöðinni Sirkus til að ger enskan sjónvarpsþáttartitil töff og íslenskan. Það er þó ekki málefni dagsins, jafnvel þó þýðendur hjá Sirkus séu vissulega ömurlegir.

Undanfarna daga hafa nokkur atriði minnt mig á hvernig maðurinn vanmetur ævinlega stóran hluta annarra manna, eða jafnvel meirhluta þeirra. Í félagssálfræðitíma á fimmtudaginn síðasta var rifjað upp hvað er alltaf gaman að horfa á fábjána sem eru að bjóða sig fram til hvers kyns verka rétt fyrir kosningar. Þeir benda reglulega á að skoðanakannanir séu bara kannanir og láta eins og tilfinning þeirra sé könnunum æðri. Tilfinninguna byggja þeir svo á þeirri staðreynd að nánanst allir sem tala við þá fyrir kosningar ætla að kjós þá. Eftir kosningar skilja þeir svo ekkert í því hvernig þeir fóru að því að skíttapa. Allir sem þeir hittu ætluðu jú að kjósa þá. Fjórum árum seinna endurtekur sagan sig.

Það sem þessir menn eru að misskilja er auðvitað það að andstæðingar nenna ekkert að ræða við þá. Auk þess halda þeir, eins og mannkynið almennt, að þeirra skoðun sé alltaf rosalega nálægt norminu. Þetta er auðvitað mjög oft misskilningur og þess vegna skíttapa þeir og koma auðmjúkir í sjónvarpið með uppspunnar ástæður ósigursins sem enginn trúir nema þeir sjálfir.

Það sama gerist oft þegar fólk kvartar yfir því sem er í sjóvarpinu. Það skilur ekki hvað er verið að hafa eitthvað hundleiðinlegt golf eða formúlu eða hestaþætti eða klassísk tónlistaratriði í sjónvarpi. Fólkinu, og fólkinu í kringum fólkið, finnst þetta allt saman hundleiðnlegt. Þá heldur fólk einmitt að það búi yfir meiri upplýsingum en neyslukannanir á fjölmiðlamarkaði.

Nú síðast var Karl Sigurbjörnsson biskup að tala um hve vel foreldrar hefðu tekið sálgæsluverkefni þjóðkirkjunnar sem nú er verið að boða í vissum grunnskólum. Hann hefur væntanlega heyrt frá ánægðum foreldrum og frá prestum sem segja frá ánægðum foreldrum. Þess vegna er biskupinn afar sáttur með sitt og hristir hausinn yfir öfgamönnum sem segja þjóðkirkjuna vera með trúboð inn í skólunum.

Meirihluti slíkra villna verður vegna þess að fólk kvartar sín á milli, ekki framan í fólk. Auðvitað hefur það líka mikið að segja að fólk er kristið, eða jafnvel biskup, virkjunarsinna, frjálslynt, sósíalískt o.s.frv. og því blint á aðrar hugmyndir en sínar eigin.

Það er langt í að meirihluti mannskyns verði ábyrgur og fari að viðurkenna mistök sín. Því ætla ég ekki að reyna á breyta því. Við getum aftur á móti hætt að þegja og látið sökudólgana sjálfa vita af því þegar þeir brjóta á okkur. Af hverju hringjuð við ekki prestinn, fremur en að kvarta við nágrannann, segjum frambjóðandanum að þó við styðjum hans flokk, þá getum við ekki kosið hann á grundvelli vissra mála o.s.frv. Það er alger óþarfi að gera sig að fífli á fjögurra ára fresti með kokhreysti í kosningum. Tilfinningin segir ekki neitt, og skoðanakannanir ekki allt. Það þarf bara að bíða. En ef tilfinningin væri önnur þá hefði fólk kannski vit á að halda kjafti og gera einmitt það, bíða.

Kúrað með frönskum konum

Það er alltaf gaman að heyra af nýjum kúrum. Eftir því sem ég best veit eru til kúrar við öllu. Sumir fara á próteinkúra, aðrir á smáskammtakúra en flestir á megrunarkúra. Nýlega kom út bók í íslenskri þýðingu sem ber heitið Franskar konur fitna ekki. Þessi bók kennir manni kúr sem er ekki beint megrun, af því að maður á að borað það sem manni finnst gott, en léttir mann samt. Bókin byggir á þeirri ályktun að franskar konur borði það sem þeim finnst gott án þess að fitna.

Af þessum sökum þóttir mér þessi frétt mjög skemmtileg, ekki síst setningin: Mun fleiri konur eru of feitar en karlar í Frakklandi. Þetta segir svo sem lítið um ástandið í Frakklandi miðað við umheiminn, og þeim tölum nenni ég ekki að fletta upp. En að 5,9 milljónir Frakka eigi við offitu að stríða og að konur séu mun líklegri til að vera of feitar er vissulega kusk á flibba kúrasölukonunnar.

En eins og titillinn gefur til kynna þá er skemmtilegt að nú eru fleiri franskar konur orðnar mjúkir, heitir og efnilegir kúrarar.

Kánar

Á mbl.is rakst ég eftirfarandi frétt. Þarna liggur grunur á að einhverjir séu að hefna sín á random skötum vegna þess að einhver ein drap Steve Irwin. Eitthvað það heimskulegasta sem maður getur gert er að hefna sín á dýrum, það er víst pojntið í Moby Dick (ég hef ekki lesið hana). Að hefna sín á dýrategund er enn heimskulegra. Ef raunverulega er um hefndarverk að ræða í þessu tilviki, er það þó skrefi heimskulegra en undantalið.

Ef menn eru að hefna dauða Steve Irwin með því að drepa dýr, þá er verið að hefna dauða manns sem gat lýst fegurð tannanna í slöngu á meðan þær voru að hálfar inni í hálsinum á honum. Steve Irwin var gaurinn sem kenndi mér að allir slöngukallarnir í dýralífsmyndunum eru skræfur. Þeir taka slöngurnar upp á halanum, ef svo má segja, þ.e. aftasta hlutanum, sem getur meitt þær. Það er öruggast að fara svona að, en Steve var óhræddur við að kippa þeim upp við miðju, svo að þær fengju nú ekki bakveri að viðskiptunum loknum.

Að hefna þessa manns með því að drepa skötur er álíka gáfulegt og að hefna fyrir brot í fótbolta með því að ráðast á samherja.

Hvurslags hálfvitar?

Nú var ég að horfa á RÚV fréttirnar og þar er sagt frá því að Magni hafi fengið ágæta dóma fyrir flutning sinn, sem sýna á í nótt. Af hverju getur Páll Magnússon ekki haldið kjafti yfir þessu þangað til þátturinn er sýndur? Hvurslags hálfvitar eru þetta eiginlega?

Mont



Í dag voru 9 danskir múslimar handteknir fyrir tilraun til hryðjuverka í Danmörku. Þessir menn bjuggu í Vollsmose hverfinu í Odense. Af þessum sökum ætla ég að monta mig á því að í þessu hugglega hverfi lék ég mér sem lítill drengur. Þannig má draga þá ályktun að ég hafi næstum því verið handtekin fyrir að skipuleggja hryðjuverk. Ef ég hefði búið í Odense áfram hefði ég líklega kynnst mörgum múslimum í Vollsmose sem auðvitað hefðu snúið mér til Islam og róttæklingurinn hefði verið fyrstur út í djúpu laugina þegar hryðjuverk bæri á góma.

Fyrir þá sem ekki náðu því eru myndirnar af þessum huggulega blokkum, myndir úr hverfinu (eða the hood eins og ég kýs að kalla það). Vollsmose er oft kallað Voldsmose, rifjið upp dönskuna eða flettið því upp.



Árni Gunnar, næstum því hryðjuverkamaður

Fréttatilkynning



Úr því að ég er ekki á lista yfir fjölmiðla sem fá fréttatilkynningar frá merkilegu fólki og stofnunum ætla ég bara að skálda mínar eigin tilkynningar. Fyrsta fréttatilkynningin er eftirfarandi:



Þann 10. september næstkomandi hefjast á ný sýningar á þremur skemmtiþáttum. Þetta eru þættirnir um Simpson fjölskylduna, Griffin fjölskylduna og Smith fjölskylduna. Þar sem allir þættir verða sýndir á sjónvarpstöðinni Fox hvet ég alla til að stela þeim umsvifalaust af torrentsíðum veraldarvefsins. Góða skemmtun!

Rokk!!?

Það er kjánalegt að láta ennþá eins og Magni sé bara einhver kjáni sem kann ekkert annað en að syngja leiðinleg popplög og gefa úr koverlagaplötur. Magni hefur sýnt það í sjónvarpinu að hann kann bæði að spila á gítar og syngja rokklög. Hann kann meira að segja að syngja með sömu rödd og söngvarinn í Live (sem ég man ekki hvað heitir) en bara aðeins betur.

Það er enn kjánalegra að láta eins og það sem magni hefur gert með á móti sól sé ekki ömurlegt drasl. Í dag er ekki hægt að fara í bónus eða kveikja á sjónvarpinu á daginn án þess að rekast á einhvern endurtekinn lagstúf og texta sem fjallar á aulalegan hátt um sæta stelpu eða söknuð eða einhvern fjandann. Svo virðist sem ljósvakamiðlarnir hafi ekki fattað að söngur er ekki afturvirkur. Forsvarsmenn fjölmiðla virðast halda að þegar Magni batnar eigi það sama við um það sem hann hefur gert á undan. Svo er alls ekki.

Ekki frekar en að pistlarnir sem ég skrifaði á þessa síðu árið 2002 hafi batnað um leið og ég hef náð betra valdi á íslenskri tungu og farið að skilja samfélagið á annan hátt. Pistlarnir eru alveg jafn ungæðislegir og stundum einfeldningslegir.

Samskonar áhrif hafa margoft komið fram þegar t.d. rithöfundar verða frægir. Þá grefur fólk upp gamlar smásögur skrifaðar af óþroskuðum höfundum og fer að lesa alls kyns snilld út úr þeim. Atriði sem höfundur hafði enga burði til að skilja þegar hann var 15 ára. Fólk heldur það samt og fjölmiðlar blása það upp. Það er kjánalegt.

Íslenska artistókratíið
Beinlaus nef fjölmiðla

Mannskepnan er óttalegur væskill. Hún venur sig t.d. á að reykja eða taka í vörina, jafnvel þó hún viti um óhollustuna og áhættuna sem því fylgir. Mannskepnan hefur tilhneigingu til að fullnægja þörfum sínum samstundis án þess að hugsa um afleiðingar þess.

Með tilkomu samfélags hefur þetta þó breyst lítillega. Nú eru ýmsar reglur, bæði skrifaðar og óskrifaðar, sem þessi skepna reynir að fylgja. Reglunum hefur flestum verið komið á svo að hjól samfélagsins geti snúist án óþarfa truflana og svo að hagsmunir heildarinnar fái notið sín fremur en sérhagsmunir einstaklinga eða smárra hópa. Svo eru sumar reglurnar bara til að stjórna fólki, en þær eru ekki til umræðu að þessu sinni.

Nokkrar þessara reglna eru sérstaklega merkilegar og ég myndi kalla þær stórkostlegar uppfinningar samfélag manna. Reglurnar sem gera dómstóla einráða í refsingum lögbrjóta eru þarna á meðal. Hvílík snilli að sjá að einstaklingar eru heimskir og hvatvísir en samfélög geta búið til reglur sem taka þessa heimsku (að mestu) úr umferð. Þannig er komið í veg fyrir að hópur fólks hlaupi öskrandi með heygaffla á eftir geðsjúklingi sem hefur gengið berserksgang, nái honum, pynti og slátri. Þess í stað er það lögreglan sem er látin hafa uppi á honum og dómstólar sem velja viðeigandi úrræði fyrir hinn ólukkulega glæpamann.

Reglan: Við semjum ekki við hryðjuverkamenn, er önnur stórkostlega regla. Það vantar reyndar nokkuð upp á að henni sé fylgt í einu og öllu og það hefur dregið verulega úr mætti hennar. Ef enginn semur við hryðjuverkamenn verða þeir atvinnulausir og þurfa að snúa sér að einhverju öðru.

Fjölmiðlar ættu líka að geta sett sér slíkar reglur. 1. regla RÚV gæti t.d. verið: viðmælendur geta ekki stjórnað dagskrárgerð. En þessi regla er ekki til og því geta ,,merkilegustu” viðmælendur RÚV kúgað út úr ritstjórum drottningarviðtöl. Ritstjórarnir eru nefnilega aular og þola ekki að missa af nokkrum viðtölum á ári.

En þurfa þeir að missa af viðtölunum? Auðvitað ekki. Ef RÚV og NFS tækju höndum saman og neituðu að láta kúga sig væri þetta ekkert vandamál. Ráðamenn þurfa að verja sinn málstað frammi fyrir þjóðinni og þjóðin horfir á sjónvarpið. Ef engin drottningarviðtöl eru í boði verða viðmælendur bara að sætta sig við það og mæta með skottið á milli lappanna.

Þannig gæti samfélag blaðamanna á ljósvakamiðlum búið sér til reglu sem er æðri skyndilöngunum og sérhagsmunum. Þannig mætti halda stéttinni frjálsri til að fjalla um þau mál sem hún vill, eins og hún vill.

Einn veikgeðja ritstjóri getur kannski ekki neitað Valgerði Sverrisdóttur um drottningarviðtal þegar bragðtegund mánaðarins er rædd í kastljósinu, en þá má vel ímynda sér að hann geta samþykkt prinsipp-mál á fundi. Þegar slík samþykkt hefur farið fram þarf að fara eftir henni og þannig hefur ritstjórinn komið í veg fyrir óskynsamlegar ákvarðanir í hita leiksins.

Það er ekkert sem segir að aldrei megi ræða við einn viðmælanda í einu. Það er nauðsynlegt að gera það í sumum málum. Viðmælandinn ætti þó aldrei að vera sá sem velur þetta hlutskipti. Það er ekki frjáls ritstjórn sem lætur kúga sig.

Mbl 3. september 2006

Leiðir Kristur börnin heim úr skólanum?

Ég hef lengi haft fordóma gagnvart kennslu í kristnifræðum við íslenska grunnskóla. Ég hef samhneykslast þeim sem segja ríkið vera að boða fagnaðarerindið að foreldrum barna, og börnum, óspurðum. Ég kalla þetta fordóma því að þeir voru það. Ég hafði lítið gert til að kynna mér málið, vissi bara að kristnifræðin er enn í dag kennd.
Það er oft ekki fyrr en málin varða manns nánustu að áhyggjurnar verða meiri og raunverulegri. Nú í ágúst byrjuðu bæði stjúpdóttir mín og bróðir í fyrsta bekk. Ég hef ekki séð stundaskrá bróður míns en þegar skrá stjúpdóttur minnar kom í hús rak ég strax augun í reit merktan kristinfræði. Ég endurtek: kristinfræði, ekki trúarbragðafræði. Ég var fljótur að hneykslast á þessum ómerkilega tveggja fersentímetra reit en skynsemin greip í taumana og ég spurði sjálfan mig: Hvað þýðir þetta eiginlega.


Ég var fljótur að finna aðalnámskrá grunnskóla á netinu (þakkir til menntamálaráðuneytisins). Undir liðnum þrepamarkmið fyrir 1. bekk er því lýst hvers til er ætlast af kennurum í kristni- og trúarbragðafræðum við íslenska grunnskóla. Ég læt lesendum það eftir að skoða námskránna en ætla að telja upp nokkur atriði hennar. Þau sem koma verst við mig í þrepamarkmiðum 1. bekkjar eru eftirfarandi:
Nemandi
- kynnist kristinni sköpunartrú og skoði sjálfan sig,umhverfi sitt og samskipti við aðra í ljósi hennar
- kynnist afstöðu Jesú til barna, m.a. með frásögninni Jesús blessar börnin.
- geri sér ljóst hvað bæn er og læri að þekkja faðir vor, kvöld- og morgunbænir og borðbænir.
Þessi atriði get ég ekki skilgreint sem neitt annað en kristniboð. Að börn skoði sig sjálf og umhverfi sitt í ljósi kristinnar sköpunartrúar er fráleitt að kalla trúarbragðafræðslu. Það er verið að segja börnunum að prófa, gá hvort þau séu ekki til í að trúa þessu. Ætlast er til þau þekki afstöðu Jesú til barna, sem í samhengi kennslunnar (samkvæmt námskrá) getur varla talist annað en áróður. Svo eiga börnin að læra að þekkja bænir, og þó að ég geti ekki fullyrt um það, sýnist mér á öllu að kenna eigi þeim bænina sem Jesú kenndi heiminum. Síðasti liður þrepamarkmiða segir svo að börnin eigi að gera sér ljóst að engir tveir séu eins, t.d. með frásögnum af börnum með ólíkan bakgrunn. Þessi liður er jafnframt óskýrastur.
Nú ætla ég að taka það fram að ég skipti mér ekki af því hvort stjúpdóttir mín eða bróðir trúi á guð. Það er eitthvað sem ég vil leyfa þeim að velja sjálfum. Foreldrar mínir og stjúpdóttur minnar taka afstöðu um það hverju er ýtt að börnunum í hinu daglega lífi. Ég er nefnilega ekki eins og ríkið. Ég vil leyfa fólki að velja.

Margir myndu eflaust segja að ríkið leyfi val og að það sé alls ekki að neyða neinn til kristni, aðeins að fræða börnin um trúarbrögð og menningarsögu. Ég er hlynntur fræðslu um trúarbrögð og menningarsögu. Það þarf enginn að efast um það. En að byrja á því að kenna eingöngu kristin fræði, á meðan börnin eru á yngstu og viðkvæmustu stigum skólagöngunnar , er alls ekki val. Það er verið að setja fast viðmið á meðan börnin skilja ekki að í öllum málum eru viðmiðin fleiri og oft veljum við sjálf eftir hverju þeirra við förum. Enginn gæti sagt að hjúkrunarfræðingur sem heldur tveggja klukkustunda fyrirlestur um áfengisdrykkju fyrir skólabörn, en endar fyrirlesturinn á orðunum ,,en auðvitað er þetta ykkar líf og þið ráðið sjálf hvort þið byrjið að drekka” sé ekki að reyna að hafa áhrif á börnin.
Ef ríkið hefði raunverulegan áhuga á að kenna börnum umburðarlyndi og val í trúmálum væri námskráin á annan veg. Fyrstu tvö til þrjú árin væri kennd trúarbragðafræði, ekki kristnifræði. Þannig væri börnunum gert fyllilega ljóst að fólk velji sjálft sín trúarbrögð. Síðan væri hægt að kynna börnum kristni umfram önnur trúarbrögð, með þeim rökum að þetta séu þau trúarbrögð sem mest áhrif hafa haft á íslenskt samfélag. 5-7 ára krakkar hafa ekki vit á að taka orð kennara með fyrirvara. Þetta ætti ríkið ekki að nýta sér, heldur verja rétt barna til að velja, án áróðurs.
Í námskrá er hvergi minnst á fræðslu þess efnis að hægt sé að vera trúlaus. Trúlausir eru stærri hluti Íslendinga en Hindúar, Búddistar, Gyðingar. Ég get ekki litið það öðrum augum en að verið sé að mismuna mér og mörgum samborgurum mínum.
Ég ætla hvorki að dæma kennara stjúpdóttur minnar né bróður fyrirfram. Það kann að vera að þeir fylli upp í götin sem ríkið skilur eftir í námskrá. En baráttan fyrir stjórnarskrárbundnu trúfrelsi mun halda áfram þar til reglugerðum hefur verið breytt í samræmi við það.
Að gefnu tilefni afþakkar höfundar hvers kyns sendingar með trúarlegu efni. Athugasemdir skulu koma í gegnum póstfangið aga2@hi.is.