Friðarverðlaunahafi Nóbels 2006

Mig langar að vekja athygli á nýkrýndum friðarverðlaunahafa, Muhammad Yunus. Hann er sniðugur karl sem stofnaði bakna sem lánar fátæklingum smávægilegar upphæðir til að koma af stað atvinnustarfsemi.



Í þessari frétt er hægt að lesa um grunnhugmynd Yunus og hér er wikipedíu grein um bankann.

Grameen bankinn er sérstæður að mörgu leyti. Viðskiptavinir hans eru aðallega fátækar konur. Hugmynd Yunus hefur hjálpað millónum og sýnir hvað hjálparstarf í grasrótinni getur verið mikilvægt. Það er löngu vitað að hrikalega stórt hlutfall sjóða stórru hjálparstofnanna hverfur sem kostnaður, er illa nýtt eða jafnvel stolið af spilltum embættismönnum. Þetta gerist ekki þegar upphæðirnar eru lágar og hverri summu er ráðstafað til smáverkefnis.

Hin þöglu og ósýnilegu

Titillinn hér að ofan gæti verið misheppnuð tilraun fábjána hjá sjónvarpsstöðinni Sirkus til að ger enskan sjónvarpsþáttartitil töff og íslenskan. Það er þó ekki málefni dagsins, jafnvel þó þýðendur hjá Sirkus séu vissulega ömurlegir.

Undanfarna daga hafa nokkur atriði minnt mig á hvernig maðurinn vanmetur ævinlega stóran hluta annarra manna, eða jafnvel meirhluta þeirra. Í félagssálfræðitíma á fimmtudaginn síðasta var rifjað upp hvað er alltaf gaman að horfa á fábjána sem eru að bjóða sig fram til hvers kyns verka rétt fyrir kosningar. Þeir benda reglulega á að skoðanakannanir séu bara kannanir og láta eins og tilfinning þeirra sé könnunum æðri. Tilfinninguna byggja þeir svo á þeirri staðreynd að nánanst allir sem tala við þá fyrir kosningar ætla að kjós þá. Eftir kosningar skilja þeir svo ekkert í því hvernig þeir fóru að því að skíttapa. Allir sem þeir hittu ætluðu jú að kjósa þá. Fjórum árum seinna endurtekur sagan sig.

Það sem þessir menn eru að misskilja er auðvitað það að andstæðingar nenna ekkert að ræða við þá. Auk þess halda þeir, eins og mannkynið almennt, að þeirra skoðun sé alltaf rosalega nálægt norminu. Þetta er auðvitað mjög oft misskilningur og þess vegna skíttapa þeir og koma auðmjúkir í sjónvarpið með uppspunnar ástæður ósigursins sem enginn trúir nema þeir sjálfir.

Það sama gerist oft þegar fólk kvartar yfir því sem er í sjóvarpinu. Það skilur ekki hvað er verið að hafa eitthvað hundleiðinlegt golf eða formúlu eða hestaþætti eða klassísk tónlistaratriði í sjónvarpi. Fólkinu, og fólkinu í kringum fólkið, finnst þetta allt saman hundleiðnlegt. Þá heldur fólk einmitt að það búi yfir meiri upplýsingum en neyslukannanir á fjölmiðlamarkaði.

Nú síðast var Karl Sigurbjörnsson biskup að tala um hve vel foreldrar hefðu tekið sálgæsluverkefni þjóðkirkjunnar sem nú er verið að boða í vissum grunnskólum. Hann hefur væntanlega heyrt frá ánægðum foreldrum og frá prestum sem segja frá ánægðum foreldrum. Þess vegna er biskupinn afar sáttur með sitt og hristir hausinn yfir öfgamönnum sem segja þjóðkirkjuna vera með trúboð inn í skólunum.

Meirihluti slíkra villna verður vegna þess að fólk kvartar sín á milli, ekki framan í fólk. Auðvitað hefur það líka mikið að segja að fólk er kristið, eða jafnvel biskup, virkjunarsinna, frjálslynt, sósíalískt o.s.frv. og því blint á aðrar hugmyndir en sínar eigin.

Það er langt í að meirihluti mannskyns verði ábyrgur og fari að viðurkenna mistök sín. Því ætla ég ekki að reyna á breyta því. Við getum aftur á móti hætt að þegja og látið sökudólgana sjálfa vita af því þegar þeir brjóta á okkur. Af hverju hringjuð við ekki prestinn, fremur en að kvarta við nágrannann, segjum frambjóðandanum að þó við styðjum hans flokk, þá getum við ekki kosið hann á grundvelli vissra mála o.s.frv. Það er alger óþarfi að gera sig að fífli á fjögurra ára fresti með kokhreysti í kosningum. Tilfinningin segir ekki neitt, og skoðanakannanir ekki allt. Það þarf bara að bíða. En ef tilfinningin væri önnur þá hefði fólk kannski vit á að halda kjafti og gera einmitt það, bíða.