Svar
Aldrei þessu vant hefur einhver óþekktur aðili krotað á síðuna. Viðkomandi heitir Lilja, en ég þekki einmitt enga með því nafni, sem gerir hana óþekkta. Lilja þessi spurði spurningar sem margir hafa kannski velt fyrir sér:
Frelsi, jafnrétti, bræðralag... með lágmarks afskiptum.
Geturðu útskýrt hvað þú meinar?
Þessi spurning er auðvitað réttmæt og í raun og veru kjánalegt að henni hafi ekki verið svarað beint fyrr. En svarið er eitthvað á þessa leið:
Undirritaður er ekki frjálshyggjumaður, a.m.k. ekki í þekktri meiningu hugtaksins. Undirritaður vill ekki færa algera ábyrgð á einstaklinga vitandi það að sumir eru einfaldlega ekki færir um að taka ábyrgð á sjálfum sér. Hann vill samhjálp þarf sem hennar er þörf, ekki þar sem hún er hefð. Dæmi um skoðanir sem falla innan þessa ramma eru:
1. Áfengi ætti hver sem er að fá að selja að uppfylltum einföldum skilyrðum og að því gefnu að viðkomandi fari að lögum um söluna. Það er ekki hlutverk ríkisins að stjórna hverjir drekka, enda drekka þeir sem vilja drekka það sem þeir vilja drekka. Háir skattar á áfengi eru algerlega úr takti við þá stefnu sem sitjandi stjórnvöld hafa markað undanfarin ár. Að hefta sölu á áfengi og reyna neyslustjórnun með ofursköttum er að taka ábyrgð úr höndum einstaklinga, algerlega að óþörfu.
2. Draga þarf markvisst úr styrkjum til landbúnaðarins þar til þeir verða að engu. Ef ekki er hægt að reka hagkvæma landbúnaðarstefnu á Íslandi ætti fólk ekki að stunda landbúnað. Því verður að draga hægt og róleg úr styrkjum til greinarinnar þannig að þau bú sem ekki er hægt að reka á arðbæran hátt hverfi hægt og rólega. Þeir bændur sem telja sig geta skilað arði verða að taka yfir greinina svo að almenningur þurfi ekki að borga háa skatta svo að reka megi óhagkvæma landbúnaðarstefnu og síðan okurverð í búðinni til að njóta afraksturs óhagkvæmrar landbúnaðarstefnu.
3. Réttindi samkynhneigðra verður að tryggja til fulls við aðra þegna ríkisins. Það er ótrúlegt að Íslendingar, sem eitt sinn stóðu fremstir meðal þjóða varðandi málefni samkynhneigðra skuli nú þurfa að bíða á bakvið tré og sjá hvað ,,hinir” gera áður en hægt er að tryggja þessi réttindi hér heima.
4. Atvinnugreinar verða að lúta markaðslögmálum til að tryggja að ekki fyllist ein stétt á meðan vantar í aðra. Þegar stétt yfirfyllist hljóta laun að lækka og þegar hún tæmist ættu þau sömuleiðis að hækka sjálfkrafa. Ríki og sveitarfélag verða að skoða störf með hliðasjón af verðmæti. Þetta á t.d. við þegar stétt á borð við leiðbeinendur á leikskólum tæmist hægt og rólega. Sveitarfélög hafa haft langan tíma til að snúa þessari þróun við og hefðu átt að gera, enda ekki bara starfið sjálft í húfi. Gríðarleg minnkun verður á framleiðslu í landinu þegar foreldrar leikskólabarna þurfa að sitja heima 1-2 daga í viku. Það hlýtur að teljast mjög slæmt í dag þar sem þensla á vinnumarkaði er slík að víða er erfitt er að fá fólk í vinnu. Þetta er vandamál sem vindur upp á sig og gæti verið ein af ástæðunum fyrir skellinum sem margir fræðimenn spá í kjölfar þessa þenslutímabils.
5. Öll ritskoðun er illa séð. Allt rof á friðhelgi heimilis í nafni hryðjuverkaógnar eða lögreglurannsóknar þurfa að vera vel ígrundaðar og með leyfi dómstóla. Öll gagnasöfnun sem ekki er vel rökstudd á ekki rétt á sér.
6. Stjórnkerfið á ekki að rembast við að hafa litlar, persónulegar einingar. Það hefur verið reynt víða og það hefur mistekist víða. Miða ætti að sem stystum boðleiðum. Reykvísk menninga er t.d. á þann veg að fólk virðist almennt tilbúið að keyra langt til og frá vinnu/verslun o.s.frv. Því ætti ríkið t.d. að byggja sér háhýsi þar sem allir angar skrifræðis væru samankomnir. Því þyrfti aðeins að fara á einn stað þegar leitað væri eftir aðstoð hjá ríkinu. Í slíku húsi ættu t.d. félagsmálasvið borgarinnar, sýslumaður, tryggingastofnun, lýðheilsustöð, ríkislögreglustjóri, tollstjóri, skattstjóri, hagstofan, þjóðskrá, LÍN, vinnumiðlun, skrifstofa leikskóla Rvk., menntasvið, öldrunarsvið og fleiri ámóta stofnanir að vera. Þannig gæti maður flakkað með skjöl á milli skrifstofa í sama húsinu í stað þess að keyra, labba eða taka strætó á milli bæjarhluta og eyða þannig heilu dögunum í skrifræðisbrölt.
Það er óþolandi að þurfa að berjast við skrifræðið í tilgangsleysi sínu. Um daginn þurfti ég að skila inn húsaleigusamningi til félagsmálayfirvalda í von um að fá húsaleigubætur. Til að fá samþykki fyrir húsaleigubótunum þarf að fá stimpil á hann frá sýslumanni. Þessi stimpill er alger forsenda þess að ég fái bæturnar. Þegar til sýslumanns er komið kemur í ljós að samningurinn er stimplaður án þess að hann sé skoðaður. Ekkert er skráð niður um samninginn, ekki er skoðað hvort hann sé undirritaður. Hann er stimplaður og ég fer út. Þessi stimpill hefur þá enga þýðingu. Hann segir engum neitt, ekki mér, ekki sýslumanni og ekki félagsmálayfirvöldum. Til hvers var þá þessi stimpill?
Þetta dæmi fjallar um sumt að því versta í íslensku samfélagi. Við erum jú að borga konunni fyrir að stimpla og konunni sem sagði mér að fá stimpilinn. Við erum að borga þeim fyrir að vinna leiðinlegt starf í þágu stimpils sem enga þýðingu hefur. Hvað ætli stórt hlutfall vinnustunda fari í að vísa fólki til annarra stofnanna þar sem það getur fengið stimpil og þá hve stórt hlutfall vinnustunda fer í að stimpla eitthvað sem hefur enga þýðingu? Þetta eru a.m.k. peningar sem mætti verja í eitthvað annað og er hneyksli fyrir ríkisstjórn sem gortar sig viðstöðulaust af frelsi og hvernig völdin hafi verið færð frá ríkinu, hvernig ríkið hefur minnkað o.s.frv.
7. Og að lokum í tilefni dagsins. Konur þurfa að ná fullum rétti í samfélaginu. Þetta skal fara fram án lyga og afbakana. Launmunur sem fellst í mismun á heildarlaunum allra á Íslandi er ekki lýsandi fyrir ranglæti heldur mismunandi störf á milli kynja (þ.e. þessi meinti 65% launamunur) Launamunur sem hefur verið leiðréttur fyrir menntun, starfsgrein, starfsaldri og aldri (þ.e. u.þ.b. 17-22%) er launamunur sem ber að fjalla um og fordæma. Þennan mun á að leiðrétta, ekki mun sem fellst í vali á starfsgrein.
Þetta eru nokkur atriði sem ég held að lýsi hvað ég á við. Annars mætti líka bara segja að setningin þýði: Frelsi, jafnrétti, bræðralag með lágmarks (ríkis-)afskiptum.
