Fagmál, tungumál leti og metnaðarleysis
Þegar ég bjó í Danmörku og gekk þar í skóla fór ég að fá meiri áhuga á íslenskri tungu. Sumum þykir kannski undarlegt að heyra að hvatinn að íslenskum áhuga mínum hafi verið doktorar og framhaldsnemar í bókmenntafræðum babblandi um fabúlur, jamber og oxymoron. Hugtökin hér á undan eru meðal þeirra sem gerðu íslenskuna að áhugamáli mínu. Ég geri ráð fyrir að fæstir lesendur skilji fleiri en eitt þessara hugtaka, og að það eina hugtak skilji þeir ekki einu sinni til fulls. Það er þó ekkert sem fólk ætti að skammast sín fyrir, enda segja hugtökin manni bara alls ekkert, kunni maður ekki frönsku, grísku og latínu.
Það sem ég tók eftir í þessu stutta námi í Danmörku var að Danskir fræðamenn hafa ekki minnsta áhuga á að þýða erlend hugtök. Þeir eru sáttir með þau eins og þau koma fyrir, beint frá franskri eða þýskri listaakademíu eða japanskri rannsóknarstofu í lífeðlisfræðum. Slíkt hefur orsakað að danska er orðin ritjuleg slangurtunga samansett úr því besta og versta frá Mið- og Suður Evrópu.
Nýlega hefur hópur áhugamanna um íslensku vakið athygli á lélegum, og of litlum, þýðingum á íslenska tungu. Málstaður þeirra á að mínu mati rétt á sér enda nem ég þessa dagana við Háskóla Íslands. Munurinn á dönskum og íslenskum kennurum virðist einkum felast í því að þeir íslensku hafa yfirleitt íslenskað hugtök í sínum fræðum. Þeir nota þessi hugtök þó yfirleitt bara einu sinni á önn, eins og til að friða samviskuna, en færa sig svo harkalega yfir í fagblaður með tilheyrandi leiðindaslettum.
Nú get ég ekki ætlast til þess að þeir sem vinna á sínu sviði við hagnýtingu fræða og uppbyggingu samfélags noti íslensku fremur en t.d. sænsku við vinnu sína. Mér finnst hins vegar að ég hafi tilkall til kennslu á íslensku, enda stendur í náms- og kennsluskrám að fyrirlestrar fari fram á íslensku.
Að nota fagblaður til uppfræðslu háskólanema er auðvitað ekkert nema leti og metnaðarleysi kennaranna sjálfra og stjórnenda háskólans. Þessu ætti að breyta hið allra fyrsta enda er hlýtur það að vera í verkahring menntafólks að tala íslensku, eins og ætlast er til t.d. af útlendingum sem flytja hingað til lands.
Þegar ég bjó í Danmörku og gekk þar í skóla fór ég að fá meiri áhuga á íslenskri tungu. Sumum þykir kannski undarlegt að heyra að hvatinn að íslenskum áhuga mínum hafi verið doktorar og framhaldsnemar í bókmenntafræðum babblandi um fabúlur, jamber og oxymoron. Hugtökin hér á undan eru meðal þeirra sem gerðu íslenskuna að áhugamáli mínu. Ég geri ráð fyrir að fæstir lesendur skilji fleiri en eitt þessara hugtaka, og að það eina hugtak skilji þeir ekki einu sinni til fulls. Það er þó ekkert sem fólk ætti að skammast sín fyrir, enda segja hugtökin manni bara alls ekkert, kunni maður ekki frönsku, grísku og latínu.
Það sem ég tók eftir í þessu stutta námi í Danmörku var að Danskir fræðamenn hafa ekki minnsta áhuga á að þýða erlend hugtök. Þeir eru sáttir með þau eins og þau koma fyrir, beint frá franskri eða þýskri listaakademíu eða japanskri rannsóknarstofu í lífeðlisfræðum. Slíkt hefur orsakað að danska er orðin ritjuleg slangurtunga samansett úr því besta og versta frá Mið- og Suður Evrópu.
Nýlega hefur hópur áhugamanna um íslensku vakið athygli á lélegum, og of litlum, þýðingum á íslenska tungu. Málstaður þeirra á að mínu mati rétt á sér enda nem ég þessa dagana við Háskóla Íslands. Munurinn á dönskum og íslenskum kennurum virðist einkum felast í því að þeir íslensku hafa yfirleitt íslenskað hugtök í sínum fræðum. Þeir nota þessi hugtök þó yfirleitt bara einu sinni á önn, eins og til að friða samviskuna, en færa sig svo harkalega yfir í fagblaður með tilheyrandi leiðindaslettum.
Nú get ég ekki ætlast til þess að þeir sem vinna á sínu sviði við hagnýtingu fræða og uppbyggingu samfélags noti íslensku fremur en t.d. sænsku við vinnu sína. Mér finnst hins vegar að ég hafi tilkall til kennslu á íslensku, enda stendur í náms- og kennsluskrám að fyrirlestrar fari fram á íslensku.
Að nota fagblaður til uppfræðslu háskólanema er auðvitað ekkert nema leti og metnaðarleysi kennaranna sjálfra og stjórnenda háskólans. Þessu ætti að breyta hið allra fyrsta enda er hlýtur það að vera í verkahring menntafólks að tala íslensku, eins og ætlast er til t.d. af útlendingum sem flytja hingað til lands.
0 Comments:
Post a Comment
<< Home